Panik hastaligi

26 Eylul 2002
Panik hastaligi
Alper MERT

Fatih Terim: ‘‘Herhalde futbolcularim gol yemeyi hic dusunmuyorlardi. Bir gol beraberinde panigi de getirdi. Bu da oyun disiplinimizi bozdu.’’ Fatih Terim kasip kavurdu Canaydin: onumuze bakiyoruz
Sergio Almaguer: ‘‘Barcelona, inancimizi oyunu ile yok etti’’ derken, Batista: ‘‘Biz kotu oynamadik, Barcelona cok iyiydi’’ yorumunu yapti. HESAPLAR TUTMADi Barcelona her ne kadar unlu ve guclu olsa da, G.Sarayin gucu ve de Ali Sami Yenin sihiri on plana cikiyordu. Tahminler G.Sarayin, Barcadan rovansi alacagi dogrultusunda birlesiyordu. Ancak, evdeki hesap carsiya uymadi ve Barcelona Ali Sami Yen cehenneminden, belki de kendisinin de beklemedigi net bir skor ve uc puanla ayrildi. BEKLEMiYORDUK Mactan sonra, cesitli gorusler ve elestiriler yapildi. Ancak, en ilginc yorum, Galatasarayin sahadaki en yetkili agzi Fatih Terimden geliyordu. ‘‘Panik hastaligi!’’ Fatih Terim, bu yorumuna aciklik da getirerek, ‘‘Herhalde futbolcularim gol yemeyi hic dusunmuyorlardi. Bir gol beraberinde panigi de getirdi’’ diyordu. BOCALAMA DoNEMi Fatih Terim, daha sonra, bu panigin aliskanlik haline geldigini de vurguluyor ve hep kazanmaya alismis sari kirmizili takimin, yedigi her golde bir saskinlik ve bocalama donemi yasamasinin, oyun disiplinini onemli olcude etkiledigini soyluyordu. Terim, zamanin onemine de deginirken, lafi yeni transferlere getirerek, bir zorluga parantez aciyordu; 6 YENi OYUNCU ‘‘Sahada 6 tane yeni futbolcumuz vardi. Onlardan daha once yapmadiklari bircok seyi yapmalarini istiyoruz. Ancak, istenilenleri yapabilmeleri icin en gecerli kavramin zaman oldugunu da biliyoruz.’’ Terim, ‘‘Panik hastaligi’’ ile Barca yenilgisine degisik bir yorum getirirken, futbolcular da cesitli gorusler ileri suruyorlardi. iNANCiMiZi YOK ETTi Yorumlarin en ilginci, Meksikali Almaguerden geliyordu: ‘‘Barcelona, buyuk bir takim. Bizim inancimizi oyunu ile yok etti.’’ Diger futbolcular da, Almaguerin gorusleri dogrultusunda konusuyorlardi. Kaptan Bulent Korkmaz, soyle bir yorum yapiyordu: ‘‘idman, taktik ve dusunce olarak cok iyi hazirlandik. Ama Barcelona karsisinda bunlari uygulayamadik.’’ KoTu DEgiLDiK Ve bir degisik yorum da sari kirmizili takimin Brezilyali orta saha oyuncusu Batistadan geliyordu. Orta sahanin kotu oynadigina katilmadigini soyleyen yildiz futbolcu, ‘‘Kimse, G.Sarayin kotu oynadigini soyleyemez. Biz kotu oynamadik, Barcelona cok iyi oynadi. Yenilginin tek nedeni bana gore buradan kaynaklaniyor’’ diyordu. NEREDE YANiLDiK? ote yandan, mac sonrasi Fatih Terim, Mufit Erkasap, Ahmet Ceylan ve Eser ozaltindereden olusan teknik kurulu biraraya gelerek sabahin ilk saatlerine dek mac kasetlerini defalarca izleyerek yenilginin nedenlerini arastiriyorlardi. Etut sonrasi teknik heyetin getirdigi yorum ise oldukca ilgincti: ‘‘Yahu, biz nerede hata yaptik?’’

Bir iddia: Gizli servisten maas alan gazeteciler var

26 Eylul 2002
Bir iddia: Gizli servisten maas alan gazeteciler var

Yunanistanin sol egilimli ‘‘Elefterotipia’’ Gazetesi ise bazi Yunanli gazetecilerin polis ve Yunan istihbarat teskilatindan (EYP) maas aldigini iddia etti. Gazete, hukumetin EYPnin modernizasyonu icin aldigi karar uzerine, ‘‘Albaylar Cuntasi yillarinda ve 1974ten sonraki sag hukumetler doneminde istihbarat ajani olan, devletin ortulu odeneginden para alan besleme gazetecilerin’’ oldugunu yazdi. Gazete, ‘‘15 yil once basbakanligi sirasinda Andreas Papandreunun eline ulasan 40 ajan gazetecinin isimlerinin bulundugu listeyi basina verin diye yazdi. Elefterotipia bazi gazetecilerin mal varliklarinin akil almaz bicimde arttigina da isaret ederek, gazetecilere ‘‘nereden buldun’’ yasasinin uygulanmasini istedi. Ayni gazete ‘‘Hukumetin bu kisileri ortaya cikarmasi icin bir nedeni yok. cunku hukumet de onlari kullaniyor. Kendi muhbirlerini ifsa eden devlet gordunuz mu’’ dedi.

Atinada reyting depremi

26 Eylul 2002
Atinada reyting depremi
Nur BATUR/ATiNA

Yunanistan boyle reyting kavgasi gormedi. 17 Kasim teror orgutunun desifre edilmesiyle hizlanan reyting yarisinda sonunda sansasyonel haberleriyle meshur bir TV canli yayinda hapishaneye baglanarak orgutun tetikcisi Savvas Ksirosa soz hakki verdi. Bunun uzerine gazeteciler ayaga kalkti, televizyoncuyu ‘‘teroristlerin sozculugunu’’ yapmakla sucladilar.
17 Kasim teror orgutunun bir tesaduf sonucu cozulmeye baslamasinin ardindan Yunan televizyonlari arasinda iki aydir suren reyting savasi, Yunan medyasini ikiye boldu ve basinda buyuk bir kavgaya neden oldu. Reyting savasinin doruga cikmasina yol acan ve buyuk gurultu kopartan ilk roportaji, Alpha televizyonunun unlu haber programcisi Makis Triyandafilopulos yapti. Pirede yerlestirmek istedigi bombanin elinde patlamasi uzerine 17 Kasimin cozulmesine neden olan Savvas Ksiros, sansasyonel haber programlariyla taninan Triyandafilopulosun sorularini yanitladi. Hapishaneye yollanmadan once 2 ay yattigi hastanede televizyoncunun sorularini yanitlayan Ksiros, ‘‘Polis, ifade verirken beni silahla tehdit etti, verilen ilaclarla kafam karistirildi’’ iddiasinda bulundu. Ayni roportajin ust uste gunlerce Alpha televizyonunun ana haber bulteninde tekrarlanmasi Yunanistani karistirdi. Medyada, buyuk tartisma yaratan ikinci roportaji da yine Alpha televizyonun haber programcisi Liana Kanelli yapti. Komunist Partisinden milletvekili olan Kanelli, birkac gun sonra Ksirosu canli yayinda konusturdu. TERoR SoZCuSu GiBi Bunun uzerine, TV kanallarinda surekli programlara katilan ve iktidardaki Pasoka yakinligiyla taninan Karfi gazetesinin sahibi ve Flash radyosunun da siyasi yorumcusu Nikos Kakaunakis, iki televizyoncuyu, teroristlerin sozculugunu yapmakla sucladi. Kakaunakis, bu roportajlar icin Ksirosun ailesine 12 ya da 20 bin euro odenmis olabilecegini iddia etti. Triyandfilopulos ise bu iddiayi reddetti, Simitis Hukumetinin Yunan polisini, polisin de gazetecileri kullanarak gundemi belirlediklerini, hala karanlikta olan 17 Kasimin tamamen aydinliga cikartilmasi icin roportaji yaptigini, ve bunun bir gazetecilik basarisi oldugunu savundu. Triyandofilopulos, roportaj icin para aldigi ya da verdigini iddia edenleri ise mahkemeye verecegini acikladi. Sonunda reyting savasina, ERS Ulusal yayin Kurumu mudahale etti. ERS, bir aciklama yaparak, bazi TV kanallarinin mesleki ahlak ilkelerinin sinirlarini astigini bildirdi. Ancak TV kanallarina hicbir ceza vermedi.

FT: 3 Kasim garip bir at yarisi

26 Eylul 2002
FT: 3 Kasim garip bir at yarisi

iNGiLTEREde yayimlanan Financial Times Gazetesi, Turkiyede 3 Kasimda yapilacak genel secimleri ‘‘garip bir at yarisina’’ benzetti. Gazetenin internet sayfasinda yayimlanan basyazisinda, AKP Lideri Recep Tayyip Erdogan icin de ‘‘yaristan men edilmis jokey’’ benzetmesi yapildi. Erdoganin adayligina izin verilmemesinin, ‘‘yapilan cesur reformlarin ruhunu zedeledigi’’ one surulen yazida, Turkiyenin ‘‘siyasetcilere uygulanan yasaklar konusunda uzun ve uzucu bir tarihi bulundugu’’ belirtildi.

Erdogan’in son dakika manevrasi

26 Eylul 2002
Erdogan’in son dakika manevrasi

YSKnin onceki gun milletvekili adayligini bir kez daha reddettigi AKP Lideri Recep Tayyip Erdoganin son manevrasi da sonucsuz kaldi. Ankara 10. Agir Ceza Mahkemesi, adli sicil kaydinin yeniden silinmesini isteyen Erdoganin bu basvurusunu oybirligi ile reddetti. Diyarbakir 4 Nolu DGMnin, sicilini silmesi ile temiz kagidi alan ve boylece gecici milletvekili aday listesinde yer alan Erdogan, yeniden ‘‘temiz kagidi’’ alarak, bugun ilan edilecek kesin listeye girebilmeyi hedefliyordu.

Azinlik vakiflari yasasi Basbakanlikta

26 Eylul 2002
Azinlik vakiflari yasasi Basbakanlikta

MHP Lideri Devlet Bahcelinin azinlik vakiflari konusunda cektigi ‘‘Bakanlar Kuruluna getirirseniz, bu hukumeti yikmayi istemek anlamina gelir’’ restine ANAP, ilgili yonetmeligi hizlandirarak yanit verdi. istanbuldaki Musevi Hastanesine kat cikma izni verilmesi konusunu Bakanlar Kuruluna getirecegini aciklayan ANAPli Devlet Bakani Ali Dogan dun ilgili yonetmeligi Basbakanliga sevketti. Doganin Basbakanliga gonderdigi yonetmelik, Uyum Yasalari cercevesinde, azinlik vakiflarinin tasinmaz mal edinmeleri ve bunlar uzerinde tasarrufta bulunmalarini duzenliyor.

Vekile ‘az konus cok dinle’ onerisi

26 Eylul 2002
Vekile ‘az konus cok dinle’ onerisi
Hakan AKPiNAR / ANKARA

Milli Produktivite Merkezi (MPM), milletvekili adaylarina verimli calisabilmeleri icin ilginc bir rapor hazirladi. Raporda, milletvekillerinin saglikli ve verimli calismalar yapabilmeleri icin yapilmasi gerekenler tek tek siralandi.
Raporda yer alan ilginc oneri ve saptamalar soyle: Parlamenterlerin olagan islerine daha cok zaman kalabilmesi icin parlamentonun uzerindeki istihdam baskisinin azaltilmasi yonundeki careler uretmeleri zorunludur. Zira, milletvekilleri, insanlara is bulmakla, is ve istihdam yaratacak calismalar icin zaman harcamakla yukumludur. Parlamenterlerin en temel gorevi, yasama faaliyetlerine katkida bulunmaktir. Bu amacla oturumlara devam konusuna ozen gostermeli, gereksiz harcanan bos zamanin ulkemize maliyetinin ne oldugu unutulmamalidir. KiTAP OKUYUN Parlamenterler, mutlaka okumaya vakit ayrilmalidir. ozellikle becerilerin ve yaraticiligin gelistirilmesi icin kitap okunmalidir. Planli yasama adet haline getirilmelidir. Bir ay, bu hafta ya da bugun icin plan yapilmali, hazirlanan liste her gun sonunda, yapilanlar cizilerek yenilenmelidir. Sekreterlerin telefonlari ve ziyaretcileri suzgecten gecirmesine izin verilmelidir. Raporda milletvekillerine ve adaylara, ‘‘yazili metin kullanmadan konusma’’ onerisi de yapilirken, su tavsiyelerde bulunuldu: Fikirlerinizi gercekmis gibi sunmayiniz. ‘Bence diye soze baslayin. Dinleyin. Gorusmenin dortte ucunu dinleyerek gecirirseniz, kontrolu siz ele gecirirsiniz. Hatirlamak istediklerinizi yazin. Notlar icin posta karti boyutunu kullanin. Bu kartlara yazilanlar, bir kol boyu mesafesinden okunabilir. ‘‘Milletvekili Verimliligi’’ baslikli raporda, milletvekillerinin farkli dusuncelere saygili olmasi da istendi. Bu konuda oneri ise soyle: TAHAMMuL UYARiSi ‘‘Parlamentonun farkli dusuncelerin seslendirildigi bir ortam oldugu dusunuldugunde, milletvekilinin tahammul kapasite ve yetenegini gelistirmesi yonunde kendini egitmesi gerekmektedir. ozellikle ‘parti disiplini adi altinda ‘lidere itaat ve dolayisiyla ‘lidere tahammulun en ust duzeyde oldugu Turk Parlamentosunda, diger kisilere ve onlarin yasal gorus, tutum ve davranislarina gosterilen tepkiler anlasilir olmaktan cok uzaktir. Verimli bir davranis sergilemek yolunda bir milletvekilinin en fazla mesafe almasi gereken bir alan olarak gorulmektedir.’’ Oturum oncesi icmeyin Milletvekillerinin saglikli ve dinc kalabilmeleri icin su kurallara uymalari istendi: Duzenli olarak saglik kontrolunden gecmeli. Uykusunu almali ve mutlaka kahvalti etmeli. Oturum gunleri ve bir gun oncesinde ickiden uzak durmali. Spor yapmali, olculu yemeye ozen gostermeli.

Kuskunlerin 1 Ekim hazirligi

26 Eylul 2002
Kuskunlerin 1 Ekim hazirligi
Saffet KORKMAZ Nuray BABACAN/ANKARA

Secimlerin ertelenmesini isteyen Kuskunler, 1 Ekim gunu Meclisin acilmasiyla birlikte harekete gececekler.
Kuskunler, Meclisin tatil karari almasini engelledikten sonra secimlerin 3 Kasimda yapilacagina iliskin Meclis kararini ortadan kaldirmak icin onerge verecek. Bu onerge, Anayasa Komisyonunda gorusulecek. Komisyonun Baskanvekili DSPli Necdet Saruhan, boyle bir talep gelmesi durumunda bunu gozardi edemeyecegini belirtti. Kuskunlerin, secimlerin iptaline iliskin onerisinin Anayasa Komisyonunda gorusulmesi icin en az 9 uyenin hazir bulunmasi saglanacak. Kuskunlerin, komisyonda toplanti icin gerekli sayiya ulasmalari mumkun gorunuyor. Kuskunlerin, komisyonu toplamayi basarsalar da secimlerin iptali yonunde karar cikarmalari zor gorunuyor. Komisyonun, secimlerin iptaline onay vermesi durumunda, sira Genel Kurulda oylamaya gelecek. Genel Kurul da destek verirse secimler iptal edilecek. Ancak komisyon ve Genel Kurul, secimlerin ertelenmesi istegini reddederse ictuzuk tartismalari cikacak.

Bizi Allah bile kurtaramaz

26 Eylul 2002
Bizi Allah bile kurtaramaz

DYP Lideri Tansu ciller, Denizlide bir vatandasin ‘‘Bizi siz mi kurtaracaksiniz? Bizi Allah bile kurtaramaz’’ protestosuyla karsilasti.
Eski DTP Genel Baskani Mehmet Ali Bayarla birlikte kente gelen ciller, partililer kendisine dokunmak isteyince ezilme tehlikesi atlatti. ‘Kirat’ otobusune guclukle binen ciller kent turu yapti. ciller bazi caddelerde konfetiyle karsilanirken, bazi vatandaslar ilgisiz kaldi. Kent turunun ardindan Belediyeye giden ciller, bandoyu selamladiktan sonra iceri girerken, bir vatandas kolundan tutarak, ‘‘Tum umitler bitti. Bizi siz mi kurtaracaksiniz. Allah bile kurtaramaz. 3 Kasimda gorusuruz’’ diyerek tepki gosterdi. Korumalarin mudahalesiyle ciller kolunu zor kurtardi. Belediye Sanat Merkezinde milletvekili adaylarini tanitan ciller, Turkiyenin bir savas alanindan ciktigini belirterek, soyle konustu: ‘‘Sefalet donemini kapatmanin zamani geldi. Bu donemi kapatacak Kirattir. ulkenin milli takim ruhuna ihtiyaci var. ulkenin, savas yaparcasina kenetlenmeye ihtiyaci var. Bu gucbirliginin adi Kirattir.’’ CHPYE YuKLENDi Refahyol iktidarinin ardindan Turkiyenin 100 milyar dolar borclandigini belirten ciller, ‘‘30 milyar dolar yeni borc getirsin diye ithal edilen bakanlar oldu. Bunlar ulkenin bolucu ortagi oldu.’’ dedi. CHPye de sert elestiriler yonelten ciller, ‘‘Alti okun ne oldugu belli degil. Liberal mi, degil mi, ne is yapar?’’ diye konustu.

Asiret reisleri ve seyhler Meclise

26 Eylul 2002
Asiret reisleri ve seyhler Meclise
Faruk BALiKci/DiYARBAKiR,DHA

Partilerin aday listelerinde Guneydoguda yine asiret liderleri ve seyhler on sirada yer aldi. Dogu ve Guneydogudaki 12 ilde 60in uzerinde asiret lideri ve seyh ailesinden gelenler Meclise girmek icin aday oldu.
Siyasi partiler icin buyuk oy potansiyeli gozuyle bakilan asiret ve seyhler 3 Kasim secimlerinde yine buyuk rol oynayacak. Diyarbakir, sanliurfa, Bitlis, Van, Hakkari, Batman, sirnak, Bingol, Adiyaman, Siirt, Elazig ve Mardinde yaptigimiz arastirmada 60in uzerinde asiret lideri ve seyhe milletvekiligi icin on siralarda yer verildi. Siyasi partilerde yer alan asiret liderleri ve asiretleri ile seyhlerin dagilimi soyle: ANAP: Eyup Cenap Gurpinar (seyh), Seyit Eyupoglu (sihanlioglu asireti), Mehmet Ekinci (Seydan asireti), serif Bedirhanoglu (Burukan asireti), Abdulkadir Seyitoglu (seyh), Nusret oner (Diri asireti), Ataullah Hamidi (seyh), irfan Arslan (Goran asireti), Haluk Kaya (Hisar asireti), Fevzi Sevgili (seyh), Suleyman celebi (celebi asireti), Abdurrahman Abay (Kican asireti), Hasim Hasimi (seyh). AKP: Zulfukar izol (izol asireti), Nuri Dagdaga (Bekiran asireti), Ahmet inal (Badika asireti), Mehmet Ali Sucin (Alikan asireti), A.Veli Seyda (seyh), Mehmet Besir Hamidi (seyh), Selahattin Dag (Dag asireti). CHP: Turun Tuysuz (Kalender asireti), Ahmet oncel (Badilli asireti), Ahmet Kiran (Kejan asireti), Mehmet Kartal (Burukan asireti), Necmi Yagizer (Burukan asireti), Esat Canan (Dostki asireti), Abdulhalik ozdinc (Giravi asireti), M.Nezir Nasiroglu (Sinika asireti), Cemil Taskin (Sipertiyan asireti), Sait Dogan (Hidirsor asireti). MHP: Mahmut ozyavuz (Cumeyli asireti), Fudayil Yuksel (Melkiso asireti), Adil Gokce (Mamkuran asireti). DYP: Sedat Edip Bucak (Bucak asireti), Ugur Esat Akgul (Mersavi asireti), Encet Akil (Karakeci asireti), Pasa Kursunluoglu (Buruki asireti), iskender Ertus (Ertusi asireti), ismet Beyhan (Mamkuran asireti), Hakki Tore (Beg asireti), Faris ozdemir (Raman asireti), Huseyin Yasar (serro asireti), Kamil Atak (Tayan asireti), Kazim Babat (Guyan asireti), M.Salim Ensarioglu (Ensarioglu asireti). SP: ismail Yazmaci (Kuran asireti), Ahmet Kirvar (Kirvar asireti), Sait Badilli (Badilli asireti), Abdulhaluk Mutlu (seyh), Huseyin Mutlu (seyh), Husamettin Korkutata (seyh), Abdullah Gokce (Mamkuran asireti) DSP: Nevzat celik (sigo asireti), Mehmet celik (sigo asireti) YTP: Evliya Parlak (Pinyanis asireti), Cihan Guven (Meman asireti) DEHAP: Ahmet Turk (Turk asireti) BAgiMSiZLAR: Sabahattin Cevheri (seyhanli asireti), Mustafa Zeydan (Pinyanis asireti), Naim Geylani (seyh), Faruk Septioglu (seyh) UZMAN GoRusu Asiretler siyasetin can damari DiCLE universitesi Fen Edebiyat Fakultesi Dekan Yardimcisi sosyoloji bolumu ogretim uyesi Yardimci Doc. Rustem Erkan, bolgede adaylarin bir bolumunun asiret reisi, ya da asiretin destegini aldigini belirterek, sunlari soyledi: ‘‘Bolgede siyaseti asiretler belirliyor. Cumhuriyetin kurulusundan beri devam eden asiretlerin etkisi kirilmamis. Batida Cumhuriyet ve demokrasi feodalizmi tasfiye ederek ortaya cikarken, Turkiyede ise Osmanlidan kalan miras gunumuze kadar devam ediyor. Eskinin asiret reisleri, bugunun isadamlari veya siyasetcileri olarak ortaya cikiyor. Turkiyedeki siyasi partiler, secmenle birebir iliski kurmaktansa bir asiret reisi ile iliski kurup 20 30 bin oyu denetlemesi daha kolay oldugu icin bu sistemi devam ettirmistir. Siyasi partiler bu asiret yapisinin degismesi icin ciddi bir caba gostermemistir.’’ Erkan, asiret yapisinin degisebilmesi icin tum ekonomik altyapinin degismesi gerektigini, kirsal kesimde yasayan nufusun azalmasi gerektigini kaydederek, soyle konustu: ‘‘Sanayinin yaratmis oldugu is gucu nedeniyle kentlesme ortaya cikmali. Asiret reisi miletvekili oldugu zaman asiret uyelerinin is bulma, ihale alma, kredi alma gibi olanaklarini saglayacaklari dusunuluyor. Meclisteki bir milletvekilini transfer etmek ile asiret reisini transfer etmek ayni seydir. Asiretlerin siyasal tercihi onemli degildir. Bir secimde sag partiyi destekleyen asiret, diger secimde sol partiyi destekleyebiliyor.’’