25 Eylul 2002
saban SEViNc
CHP Lideri Deniz Baykal, hukumete girdikleri takdirde, kendisinin ve bakanlarinin mallarini, paralarini ve hisselerinin yonetimini kayyuma devredeceklerini acikladi.
CHP Genel Baskani Deniz Baykal, dun Hurriyet yonetici ve yazarlarinin sorularini yanitladi. Baykal, siyasi sorunlar, dis politika ve parti ici gelismelere kadar her konudaki fikirlerini acikca anlatti. colasan: Turban konusundaki tutumunuz nedir? Bu yasak surmeli mi, kalkmali mi? Turkiyede asil sorun turban sorunu degildir. Sorun Anayasanin temel ilkeleri uzerinde yaygin bir mutabakatin hala saglanamamis olmasindadir. Bu temel sorunun yansimasi bazen turban seklinde, bazen siyasi partilerin kapatilmasi olarak, bazen de milletvekili adayliginin engellenmesi seklinde oluyor. ABD, ingiltere, Fransa, Almanya gibi gelismis ulkelerde devletin temel nitelikleri konusunda bu kadar yaygin bir tartisma yasanmiyor. oyle olunca da buyuk sorunlar yasanmiyor. Turkiyede gercek istikrar hangi hukumet ya da basbakanin ne kadar gorev yaptigiyla degil, bu temel mutabakatin saglanmasiyla kurulur. Bu mutabakat saglandiginda hukumetler gelir gider, sorun olmaz. Fransada hala monarsist bir parti var, yuzde 1 oy aliyor ve kimse de bir endise duymuyor. Ama yuzde 25 oy alsa kiyamet kopar Fransada ve parti belki de kapatilir. ulkenin ana siyasi partileri, ulkenin temel nitelikleri uzerinde mutabakat icinde olmalidir. ORTAK MUTABAKAT SAgLANMALi colasan: Ama Turkiyede onemli bir kesim, bazi partiler bu mutabakatin disindalar… Zaten boyle olmadigi icin 2 parti Anayasa Mahkemesi tarafindan hukuka uygun sekilde kapatildi. Avrupa insan Haklari Mahkemesi de bu kararlari onayladi. Demek ki, Turkiyede siyasetle hukuk catismis. Temel mutabakat saglanirsa, her acidan rahatlariz. Biz buna katki yapiyoruz. Umarim baskalari da kendi bakis acilarindan ayni katkiyi yaparlar. O zaman sorun cozulur. Ben buna katki yapmak icin turbanlilardan da oy istiyorum diyorum. Benim bunu soylemem, ‘Kimseyi dusman gormuyorum, herkesi esit sayiyorum’ demektir. TuRBANi KONUsMADAN coZMELiYiZ colasan: Siz iktidar olunca turbanlilar universitelere girebilecek mi? Biz boyle yaklasmiyoruz olaya. Bu konuyu gundemde tutmamak gerekir. O kesimin siyasetciler bu konuda konusmamaya, tirmandirmamaya ozen gosteriyor. Sizler de bunu gundemde tutmayin. Bunu sorun olmaktan cikarmak gerekir, geri plana itme, konusmama da bir cozumdur. Bunu karsilikli bir istismar araci yapmamak gerekir. Bakin o partilerden biri bir arastirma yaptirmis ve secmenlerinin kendilerinden bekledigi ilk 12 cozum ekonomi konularinda olmus. Yani ilk 12 beklenti icinde turban olayi yok. Bu cok guzel bir gelisme. Erdogan ilelebet yasaklanmamali ozkok: Tayyip Erdoganin yasagini nasil degerlendiriyorsunuz? Ben bir kisinin siyasi suc isledi diye, ebediyyen siyasi hak mahrumiyeti icine sokulmasini icime sindiremiyorum. Sagdan ya da soldan olmasi fark etmez. Herkesin kendisini yeniden tanimlama hakkina saygi gosterilmelidir. Belli bir deneme ve asamalardan sonra terore bulasmamis, kan akitmamis, yolsuzluk yapmamis, irza gecmemis kimselere siyaset hakki verilmelidir. Gecmiste TKPli olmus kimseler icinde gecerli bu. ornegin gecmiste TKPli oldugu icin 76. madde kapsamindaki yasaklamaya giren bir ceza almis bir kisi de affedilse bile aday olamayacak. Ama simdi yasalar degisti ve TKPnin kendisi bu secimlere girebilecek. Burada bir celiski yok mu? TKPnin secime girmesi guzel birsey. Yani eski TKPli bir kisi secime giremeyecek ama TKPnin kendisi secime girecek. Boyle sey olur mu? Oya unlu ile iyi anlastik ozkok: Oya unlu simdi sizin danismaniniz mi? Hayir degil ama birlikte calisiyoruz. Avusturyada cok verimli calistik. Kendisini cok basarili buldum. Onun sayesinde bir suru randevu ve program gerceklestirdik. cok basarili bir arkadasimiz. Ergin: inanmis bir CHPli mi? Evet, inanmis bir CHPli. Zaten CHPli bir aileden geliyor. Mallarimizi ve paramizi kayyuma devredecegiz ozkok: Hukumete gelirseniz ne gibi yeni uygulamalar getireceksiniz? simdi biz basbakan ve bakanlarin mallarini kayyuma devretmesini ongoruyoruz. Bunun icin bir yasa cikaracagiz. Milletvekilleri degil de basbakan ve bakanlar tum mallarini, menkul gelirlerini, akcali yatirimlarini kayyuma devredecek ve bunlari kayyum yonetecek. ornegin, Basbakan veya bakanin satilacak ya da kiralanacak bir evi varsa satma kararini sahibi olan basbakan veya bakan verecek, ama satis islemini gorevli kayyum gerceklestirecek. Kiralik bir konut ya da isyeri varsa bunlari kayyum yapacak. Gelirleri kayyuma gidecek ve o yonetecek. Yani basbakan ya da bakanlarin hicbirisi, kendi paralariyla veya mulk alip satmakla ugrasamayacak. ( Kayyum nedir ? ARAPcA Kayyimden geliyor. Bir hukuk terimi olarak, ‘Belli bir malin yonetilmesi veya belli bir isin yapilmasi icin gorevlendirilen kimse’ olarak kullaniliyor.) irakta sicak catisma cikarlarimiza degil Ergin: 4 Kasim sabahi iktidara geldiginizi varsayalim. Basbakan oldunuz ve ABD Baskani Bush hemen sizi arayip ‘irak’a giriyoruz, usleri acin dedi. Ne yaparsiniz? Dis politikada varsayimlar uzerine konusmayi dogru bulmam. Ancak irakta bir catisma cikmamasi bizim birinci tercihimizdir. irakta sicak catisma cikmamasi Turkiyenin cikarinadir. Hukumetin de ozen gosterdigi bu durum umarim mumkun olur. Ama bir askeri mudahale olursa, Turkiyenin ulusal cikarlari, bolgedeki istikrar ve muttefiklerimizle iliskilerimizi degerlendirerek davraniriz. iRAKTA HER sEYi BiZ YoNLENDiREMEYiZ Eksi: Almanya ‘BM karari olmadan yapilacak mudahalede yer almayiz’ dedi. Bu acidan Turkiyenin de uluslararasi hukuka uygunluk aramasi gerekmez mi? Kuskusuz uluslararasi hukuk cok onemli. Ama malesef uluslararasi iliskiler her zaman uluslararasi hukuk icinde kalamiyor. iliskileri yonlendiren baska unsurlar da oluyor. Bizim konumumuzdaki ulkeler tek baslarina bazi olaylari yonlendirme imkanina sahip degil. Kendi tercih ve bekleyislerimizin disinda gelisen durumlar icin de hazirlikli olmaliyiz. MASA BAsiNDA HARiTA ciZiLEMEZ ozkok: Turkiyenin milli guvenlik belgelerindeki Kuzey irak politikasina gore, burada Kurt devleti savas nedeni. Ayrica Fener Rum Patrikhanesinin ekumenik ozelligi yok. Bu konulara nasil bakiyorsunuz? Milli guvenlik belgeleri uzerinde bizim Meclis disi bir muhalefet partisi olarak gorus aciklamamiz dogru olmaz. Bu devletin ilgili birimleriyle konusarak yapilacak islerdir. Bildigim kadariyla Kuzey irakla ilgili olan belge, sinirlarin korunmasiyla ilgilidir. Baska ulkelerin kaderleriyle ilgili kolayca mutalaa vermek, masa basinda haritalar olusturmak donemi artik geride kaldi, bu cagin anlayisi olamaz. cevremizdeki ulkelerin parcalanmasina goz yummamizin, ulusal yararlarimizla bagdasacagini sanmiyorum ben. ATATuRKuN BARis iLKESiNDEN YANAYiZ Eksi: Musul, Ataturkun hazirladigi Misak i Milli sinirlari icindeydi. simdi de oyle mi size gore? Ataturkun ‘Yurtta baris, dunyada baris’ anlayisi ile tam bir uyum icindeyiz CHP olarak biz. Bu politika, yayilmaci degildir. Rumlarin uyeligi felaket olur ozkok: Guney Kibris Rum Kesimi, tum Kibrisi temsilen ABye alinirsa Turkiyede KKTC ile entegrasyona gidecegini acikladi. Siz de buna katiliyor musunuz? Bizce de Turkiye AB iliskileri ile Kibris ayri ayri konulardir. Denktas Kleridesin Kibrista barisci bir cozume kavusulmasi icin yaptigi muzakerelerde iyi bir noktaya gelinmistir. Biz iyimseriz, bu cercevede cozum bulunabilecegine inaniyoruz. ABnin ‘Kibris’ta anlasma olmazsa biz Rumlari Kibris olarak ABye aliriz demesi yapici bir yaklasim degildir. Bu baris surecini olumsuz etkileyecek bir politikadir. Turkiyenin AB uyelik muzakerelerini baslatma konusunda hakli bir bekleyisi var. ABnin takvim vermemesi buyuk haksizlik olur. simdi bir yandan Turkiyeye muzakere takvimi vermeyeceksin, bir yandan Rumlari uye alacaksin… Bu arada irakta cikacak catismada da ‘Turkiye, Bati ile bir olsun’ diyeceksin. Bu birbiriyle uyumu olmayan bir tablodur. Bu tablo katastrof (felaket) olur. Kadin adaylara daha adil olmaliyiz Ergin: Neden kadin adaylara az yer verdiniz? Biz CHP olarak en cok kadin aday gosteren partiyiz, ama yeterli degil tabii. Ergin: Ama gosterdiginiz adaylarin cogu ya kritik ya da secilmesi imkansiz siralarda… O tabii sahsi bir sey degil, o listelerin gerekleri var. Kadinlara daha adil davranmamiz gerektigini goruyorum. O konuda en iyi sonucu aldigimizi soyleyemeyiz. cok daha fazlasini yapmamiz gerek. Dogmamis cocuga don bicilmez ozkok: Basbakan olursaniz Ecevit gibi siz de kendi evinizde mi oturursunuz yoksa Basbakanlik Konutuna mi tasinirsiniz? Olcay Hanim ve siz bu konuya nasil bakiyorsunuz? Suleyman Beyin boyle durumlar icin guzel bir lafi vardir. Dogmamis cocuga don bicilmez diye. Hele o gunler bir gelsin o zaman bakariz. 4 Kasim Meclisi Mecliste en az yuzde 50nin uzerinde temsil gerekir. 3 Kasim seciminde oylarin yuzde 50sinden fazlasi Meclise giremezse mesruiyet sorunu cikar. O nedenle bu siniri gecmeliyiz.
